Een theoretische kijk op geluk!


Tijdens de uitwerking van ”The Happiness Project” ben ik veel literatuur tegengekomen over geluk. Hierbij viel me op dat er veel verschillende manieren zijn, soms ook vanuit verschillende geloofsovertuigingen, waarop wordt gekeken naar geluk. Hieronder een stukje over de theoretische kijk op geluk, waarbij het boek ”Een boekje waar je blij van wordt” van Guido Weijers me enorm bij heeft geholpen. In de samenvatting hieronder vind je zijn theoretische uitwerking van geluk met daarbij leuke afbeeldingen om het geheel beeldend te maken.

 

Wat is geluk?

Geluk is een onderwerp waar je lang over kunt filosoferen. Er is namelijk geen vast antwoord op wat geluk nou precies is, dat is namelijk voor iedereen anders. Als je vraagt wat geluk precies is, dan weet niemand een duidelijke definitie te geven. Dat komt omdat geluk een gevoel is. Het is subjectief en lastig vast te pakken. Ook is het zo dat we nooit officieel iets hebben geleerd over geluk. We hebben bijvoorbeeld geen gelukslessen gehad op school. Wel zouden we allemaal graag willen weten hoe we gelukkig kunnen worden. (Wijers, G. 2017) In de ethiek wordt hierover nagedacht. Vooral de oude Griekse filosofen hebben heel veel ideeën over hoe je gelukkig wordt, of zoals zij zeggen: ‘wat het goede leven is’. Epicurus zegt bijvoorbeeld dat je het beste alleen maar leuke dingen kunt gaan doen en je niet te veel zorgen moet maken. Volgens Aristoteles ben je het meest gelukkig als je veel nadenkt. Boeddha beweerde weer dat er geen weg is naar geluk, geluk is de weg. Sommige mensen zien geluk als een soort ‘’mazzel’’. Het toeval of lot dat sommige mensen hebben. ‘’Heb jij even geluk!’’. Anderen zien geluk weer als een soort genot wanneer je hart een sprongetje maakt. Geluk is voor iedereen anders en er bestaan duizenden definities van geluk. (Junior kennisbank) In dit beroepsproduct en in de lessen staat het onderwerp geluk centraal.

Geluk is een luxeproduct

Vaak wordt beweerd dat ‘’gelukkig zijn’’ het grootste doel is in ons leven. In onze westerse wereld lijkt dat ook waar, maar we zijn natuurlijk helemaal niet geboren om gelukkig te zijn, maar om te overleven en ons voort te planten. Maar sinds dat niet meer noodzakelijk is hebben we tijd om ons zorgen te maken over andere dingen, zoals geluk. Je kunt je namelijk pas druk maken over geluk wanneer je basisbehoeften geregeld zijn.

Daarnaast is het zo dat wij mensen niet lang tevreden zijn. Dat kunnen we niet heel veel aan doen, want dat is evolutionair bepaald. De natuur heeft ons zo geprogrammeerd dat we na elke mijlpaar denken, ‘’en wat nu verder’’? Dit zorgt ook voor vooruitgang, en dat de mens zich zo heeft ontwikkeld, het zit in ons systeem om te blijven zoeken naar geluk. Verder zie je vaak dat de wetenschap het wint van gelovigen. We wachten niet meer op de beloning na de dood, maar we zijn ervan overtuigd dat we tijdens ons leven mogen of moeten genieten. We geloven in het hiernumaals 😊 (Wijers, G. 2017)

Hoe gelukkig zijn we?

Als we het over geluk hebben, dan hebben we het over het antwoord op de vraag: ‘’alles bij elkaar genomen, hoe tevreden of ontevreden ben je tegenwoordig met je leven?’’ Geluk is in deze zin dus de definitie van de tevredenheid met het leven. Volgens onderzoek van World Happiness Report, uitgevoerd door VN-organisatie SDSN Earth Institute geeft een Nederlander z’n geluk een 7,339.  Maar natuurlijk is geluk ook een ‘’gevoel van geluk op dit moment’’. Wat weer een totaal andere definitie is dan de cijfers van het algemene geluk. Hoe je je op het moment voelt kan van heel veel dingen afhangen en is heel moeilijk te meten. Geluk is een abstract paraplubegrip waar liefde, dankbaarheid, vreugde, sereniteit en tevredenheid onder vallen. Zelfs je eigen geluk kan van dag tot dag verschillen. Toch zijn mensen in staat om hun geluksgevoel te beoordelen. (G. Weijers, 2017)

Gezondheid en geluk

Gezondheid en geluk is niet iets wat vanzelfsprekend samenvalt. Uit onderzoek blijkt dat over het algemeen, gemiddeld en op de lange termijn de mate van gezondheid niet zoveel invloed heeft op geluk. We denken vaak dan chronisch zieken of lichamelijk beperkte mensen veel ongelukkiger zijn. Maar in de praktijk is dat niet altijd zo. Ongezonde mensen geven hun geluk een iets lager cijfer, maar het verschil is erg klein. Wat wel waar is: gelukkige mensen zijn gezonder. Gelukkige mensen hebben een beter immuunsysteem, hebben minder vaak hart en vaatziekten en als ze ziek zijn herstellen ze sneller. En gelukkige mensen leven drie tot zever jaar langer! De factor geluk is dus van grote invloed op gezondheid. Dit komt vaak omdat gelukkige mensen vaak meer sporten en minder drinken en roken. (G. Weijers, 2017)

Maakt geld gelukkig?

Geld kun je gewoon tellen, maar de emotie die erbij komt kijken is veel moeilijker te meten. De wetenschap heeft veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen geld en geluk. Kijk bijvoorbeeld naar de loonsverhogingen. Een vakkenvuller merkt veel van een loonsverhoging van 5%. Hij kan eerder die telefoon of scooter kopen waar die voor aan het sparen is. Maar een bankier die al heel veel verdiend, merkt er maar weinig van. Hij kon al kopen wat hij wilde, dus voor hem is die 5% extra salaris van mindere gevoelswaarde. Meer voegt niet altijd iets toe. Mensen worden alleen gelukkig van meer inkomen wanneer ze daarmee beter in hun basisbehoeften kunnen voorzien. Meer geld draagt bij aan meer geluk tot een zekere hoogte. Volgens onderzoek van William MacAskill is een jaarsalaris van 65.000 euro het punt waarop je vrij bent van financiële zorgen. Wanneer je meer dan 65.000 euro per jaar verdient zorgt een stijging alleen nog voor meer tevredenheid en niet voor een hoger geluksgevoel. (G. Weijers, 2017) Daarnaast is geld heel relatief. Als je 100 euro hebt in Thailand voel je je miljonair, maar als je 100 euro hebt in Zwitserland, voel je je een zwerver.

Ap Dijksterhuis, auteur van het boek ‘’op naar geluk’’ en hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen doet uitspraak over hoe je geld het beste kunt uitgeven om gelukkiger van te worden.

  1. Uitgeven aan belevenissen: Geld uitgeven aan belevenissen maakt je gelukkiger dan geld uitgeven aan materiële zaken. Herinneringen zijn sterker dan spullen.
  2. Tijd kopen: Als je een hekel hebt aan schoonmaken, dan wordt je gelukkiger van hulp in de huishouding. Zo kun jij je tijd besteden aan leukere dingen.
  3. Weggeven aan anderen: Volgens onderzoek blijkt dat wanneer je iets weggeeft aan anderen je daar gelukkiger van wordt. Het feit dat je iets geeft is daarin belangrijker dan wat je precies geeft en hoeveel.

Geloof in geluk

Religieuze mensen lijken gelukkiger en geven zichzelf vaak een hoger cijfer. Dit heeft niet altijd te maken met god, of met het geloof zelf, maar vooral met de rituelen, de sociale relaties en het gevoel van gebondenheid. ‘’Iets voor elkaar doen’’ is in veel religies belangrijk. Ook zonder religieuze achtergrond draagt iets doen voor de ander bij aan je geluksgevoel. Omdat je andere helpt, en omdat je andere mensen kunt laten zien dat je goed bezig bent. Maar ook omdat je weet waar je aan toe bent en antwoorden aanneemt op moeilijke levensbeschouwelijke vragen. Je hebt zo minder piekergedachten omdat je gelooft in de antwoorden van je religie. En daar wordt je weer gelukkiger van. Maar op het moment dat het geloof draait om geboden en verboden en je het verplicht eens moet zijn met bepaalde geloofsovertuigingen omdat je anders naar de hel gaat, maakt je niet gelukkiger. Het is goed om geloof als houvast of als troost te gebruiken, maar zodra mensen niet meer zelf nadenken en uit angst het geloof blind volgen, is er geen toename van geluk.  (G. Weijers, 2017)

 

Hoe filosofen denken over geluk

Een aantal filosofen hebben ook nagedacht over de vraag hoe je gelukkig kunt worden. Epicurus dacht bijvoorbeeld dat we het meest gelukkig worden wanneer we alle vervelende dingen uit de weg gaan en zoveel mogelijk leuke dingen doen. De stroming die hierbij hoort heet “hedonisme“. Volgens Epicurus moeten we zorgen dat we op twee manieren geen pijn hebben: geen lichamelijke pijn en geen geestelijke pijn. Om geen lichamelijke pijn te hebben moet je moet zorgen dat je gezond bent en dat je niet je knie stoot of van de trap valt. Maar je moet ook zorgen dat je geen “geestelijke pijn”‍‍‍ hebt; dat ‍‍‍je geen verdriet hebt en je geen zorgen maakt. Uiteindelijk ben je het meest gelukkig volgens Epicurus, als je helemaal rustig bent en je geen zorgen maakt (Junion Kennisbank, 2017).

Hoe is jouw kijk op geluk?

Hoe denk jij over geluk? Hoe gelukkig ben je? Maakt geld gelukkig? Geloof je in geluk? Laat gerust een reactie achter onderaan dit bericht! 🙂

Literatuurlijst

Weijers, G. (2017). Boekje waar je blij van wordt. Utrecht: Anderz

https://juniorkennisbank.nl/2-hoe-word-je-gelukkig/ (Geraadpleegd op 05-09-2017)

Print Friendly, PDF & Email

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *