Tips voor een goede sfeer in de groep!


Afgelopen jaar heb ik veel nieuwe ervaringen opgedaan in mijn stagegroep.  Ik heb de groep meegemaakt vanaf het begin van het schooljaar tot eind februari.  Naast het lezen van de theorie over groepsvorming heb ik ook veel praktijkvoorbeelden gezien en dingen geleerd die ik graag mee wil nemen in mijn verdere onderwijscarrière.

Behandel de lessen van de vreedzame school samen met de groep.  Ik vind de lessen van de vreedzame school erg waardevol. Zeker voor kleuters, omdat ze leren hoe je met bepaalde sociale situaties om moet gaan.  Het mooie is dat het aan de begin van de week terug komt d.m.v. een kringactiviteit.  De rest van de week kun je  tijdens praktijksituaties verwijzen naar de  les.  Tijdens de vreedzame school kun je afspraken maken over de omgangsregels in de groep. Hoe kun je elkaar helpen? Hoe kun je ruzies oplossen?  Je bespreekt levensechte problemen en voorbeelden vanuit de groep en  bedenkt samen een oplossing. De rest van de week kunnen kinderen verder leren door te doen en te ervaren.  Voorbeeld: kinderen hebben ruzie tijdens het buitenspelen om een fiets. Wat hebben we geleerd bij de vreedzame school? Dat je samen kunt delen.  Laat de kinderen hier zelf over nadenken en laat het vanuit de kinderen komen en help ze waar nodig.

Gebruik de opsteker-ketting. Weer iets vanuit de vreedzame school, de opsteker-ketting. Kinderen geven de gehele dag deze ketting aan elkaar door en geven elkaar dan een complimentje/opsteker.  Dit is erg goed voor de sociale banden onderling.   Kinderen kunnen helemaal opbeuren wanneer ze een complimentje krijgen. Ook is dit een  mooie mogelijkheid om kinderen die een goed voorbeeld zijn in het zonnetje te zetten en laten zien aan de rest van de klas hoe het hoort.  Voorbeeld: een kind heeft heel goed geholpen met opruimen,  geef dit kind de opsteker ketting en benoem in de kring waarom.

Kies een maatje voor een  nieuwe leerling.  Wanneer een leerling nieuw is in de klas, is alles eng en onbekend. Om deze leerling een veilig en fijn gevoel te geven in de klas is het erg waardevol om dit kind een maatje te laten kiezen. (of kies zelf een leerling uit waarvan je weet dat hij of zij erg behulpzaam is)  Zo kan het kind wennen in de groep, en kan de leerling nieuwe vriendjes maken en deel worden van de groep.  De eerste paar dagen kun je de leerling het zelfde maatje laten kiezen. Stimuleer de leerling na een paar dagen om eens iemand anders te kiezen, zodat de leerling ook andere maatjes krijgt en andere leerlingen leert kennen.

Beloon de groep.  Ik ben zelf erg van de positieve benadering en vind het belangrijk om goed gedrag te belonen.  Wanneer een dag super goed is gegaan, of de hele groep goed heeft samengewerkt is het leuk om de hele groep te belonen. Bijvoorbeeld wanneer iedereen goed geholpen heeft met opruimen, of  dat ze goed hebben geluisterd naar een gastspreker.  Een beloning kan al iets heel kleins zijn zoals een stikker, een spekje of een leuk spelletje aan het eind van de dag.  Iedereen krijgt dan even de aandacht en het vormt een  ”jeej, we hebben dit met z’n allen goed gedaan!” gevoel. Wat ook weer zorgt voor een goede sfeer en fijne verhoudingen in de groep.  Iedereen telt!

Creëer levensechte probleemsituaties die de groep alleen kan oplossen wanneer er goed wordt samengewerkt.  Dit kan in de vorm van een spel of een raadsel, maar ook een gymles of een dansje.  Het hoeft niet perse  een probleem te zijn. Belangrijker is dat het een situatie is waarin niemand onmisbaar is. Alleen wanneer iedereen meedoet kan het spel worden opgelost. Dit bevorderd ook weer het groepsgevoel. Voorbeeld:  de kinderen staan in de kring, er is 1 bal en die moeten de kinderen doorgeven zonder dit te laten vallen. 

Verander regelmatig van  klassenplattegrond.  Bij de kleuters zitten kinderen eigenlijk nooit op een vaste plek. De kring veranderd voortdurend  en tijdens elke werkles zijn ze weer ergens anders te vinden. In de kring hebben we de afspraak: jongens en meisjes om en om.  S’ ochtends tijdens het opstellen van de kring let ik er zelf op welke kinderen ik naast elkaar zet. Soms merk je dat er teveel gekletst wordt, en kun je kinderen die het te gezellig hebben met elkaar tijdens de instructie beter uit elkaar zetten. Wel hebben we altijd de afspraak dat  de kinderen tijdens het eten en drinken zelf mogen weten naast wie ze willen zitten.  

Stel groepjes bewust samen.  Bij de kleuters werken kinderen bijna altijd in groepjes.  Soms ontstaan deze groepjes spontaan (vriendengroepjes tijdens het buitenspelen, voetballen) Kinderen weten vaak goed met wie ze willen spelen. Dat kan zijn omdat het vertrouwd aanvoelt (ze kennen deze kinderen al van de vorige kleutergroep of de peuterspeelzaal) of omdat ze dezelfde interesses delen. (ze zijn beiden altijd in de bouwhoek te vinden)  Als leerkracht is het belangrijk dat je je hiervan bewust bent en  de verhoudingen in de groep ziet.  Ook is het goed om bewuste keuzes te maken wanneer je een groepje samenstelt, en daarbij ook een duidelijk doel voor ogen  houd.  Wil je dat de kinderen van het groepje op het zelfde niveau zitten, bijvoorbeeld tijdens een instructie.  Of wil je juist dat groep 1 en 2 door elkaar zitten zodat de groep 2 leerlingen de groep 1 leerlingen kan helpen. Of wil je juist dat de groep elkaar beter leert kennen en ook met nieuwe kinderen leert omgaan?  Wil je die vriendjes en vriendinnetjes gezellig bij elkaar, zoals bij een kerstdiner of het voorleesontbijt. Of wil je juist dat de les heel rustig verloopt en je de rustige kinderen mixt met de wat drukkere kinderen met minder concentratie. Er zijn redenen genoeg om zelf een groepje samen te stellen. Het is goed om hier als leerkracht mee te experimenteren.  voorbeeld: in de ontwikkelingsweek had ik twee kinderen samen een opdracht laten maken. Dit was een opdracht met vertelkaarten waarbij de kinderen aan elkaar moeten uitleggen welk plaatje ze bedoelen. Ik had expres  twee kinderen gekozen die beiden moeite hadden met de mondelinge taalvaardigheid.  Zo was de drempel minder groot, en konden ze samen goed oefenen. Ze hebben meer dan een half uur heerlijk doorgewerkt! Dan weet je als leerkracht dat  die twee kinderen prima samen kunnen werken en kun je er eventueel voor kiezen ze vaker   samen in  een groepje te zetten. 

Print Friendly, PDF & Email

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *